वातावरण विज्ञान र प्रविधि : १५० प्रश्न–उत्तर

🌿 

१. वातावरण भन्नाले के बुझिन्छ ?

  • पृथ्वी वरिपरि रहेको हावा, पानी, माटो, र जीवजन्तुको मिश्रण

२. वातावरणको मुख्य तह के–के हुन् ?

  • ट्रोपोस्फियर, स्ट्राटोस्फियर, मेसोस्फियर, थर्मोस्फियर, एक्सोस्फियर

३. वायुमण्डलको सबैभन्दा नजिकको तह कुन हो ?

  • ट्रोपोस्फियर

४. वायुमण्डलमा मुख्य ग्यास कुन–कुन हुन् ?

  • नाइट्रोजन, अक्सिजन, कार्बन डाइअक्साइड

५. ओजोन तहको मुख्य काम के हो ?

  • सूर्यको हानिकारक पराबैंगनी किरणबाट सुरक्षा

६. ग्रीनहाउस प्रभाव के हो ?

  • वायुमण्डलले तापक्रम नियन्त्रण गर्दै पृथ्वीलाई तताउने प्रक्रिया

७. कार्बन डाइअक्साइडको मुख्य स्रोत के हुन् ?

  • उद्योग, सवारी साधन, वन फँडानी

८. वातावरण प्रदूषण भन्नाले के बुझिन्छ ?

  • हावा, पानी, माटो वा ध्वनिले मानव र प्रकृतिलाई हानी पुर्याउने अवस्था

९. हावामा प्रदूषण गर्ने मुख्य तत्व के हुन् ?

  • धुलो, धुवाँ, रासायनिक ग्यास

१०. जल प्रदूषणको मुख्य कारण के हो ?

  • औद्योगिक फोहोर, घरेलु फोहोर, कृषि रासायनिक पदार्थ

११. माटो प्रदूषणका मुख्य कारण के हुन् ?

  • रासायनिक मल, कीटनाशक, औद्योगिक फोहोर

१२. वातावरणीय संरक्षणको प्रमुख उपाय के हो ?

  • वन संरक्षण, प्रदूषण नियन्त्रण, जल स्रोत संरक्षण

१३. हरित क्रान्ति के हो ?

  • आधुनिक कृषि प्रविधि प्रयोग गरी उत्पादन वृद्धि गर्ने प्रक्रिया

१४. सौर्य ऊर्जा के हो ?

  • सूर्यको किरणबाट प्राप्त हुने ऊर्जा

१५. जलविद्युत् ऊर्जा के हो ?

  • पानीको बहावबाट उत्पन्न हुने विद्युत् ऊर्जा

१६. पवन ऊर्जा के हो ?

  • हावाबाट उत्पन्न हुने ऊर्जा

१७. जीवाश्म इन्धन के हुन् ?

  • कोइला, पेट्रोलियम, प्राकृतिक ग्यास

१८. नवीकरणीय ऊर्जा के हो ?

  • सूर्य, पवन, जल, बायोग्यास जस्ता पुन:प्राप्त हुने स्रोतबाट ऊर्जा

१९. गैर-नवीकरणीय ऊर्जा के हो ?

  • कोइला, पेट्रोलियम जस्ता स्रोत जुन पुन: प्राप्त हुँदैनन्

२०. वातावरण संरक्षणमा प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता कुन हो ?

  • पेरिस सम्झौता

२१. ग्रीनहाउस ग्यासको उदाहरण के हुन् ?

  • कार्बन डाइअक्साइड, मीथेन, नाइट्रस अक्साइड

२२. जलवायु परिवर्तन के हो ?

  • दीर्घकालीन रूपमा तापक्रम, वर्षा र मौसम ढाँचामा परिवर्तन

२३. ग्लोबल वार्मिङ के हो ?

  • पृथ्वीको सतहको तापक्रम लगातार बढ्नु

२४. ओजोन खत्तम हुनु के को कारणले हुन्छ ?

  • CFC र हानिकारक रासायनिक ग्यासको प्रयोग

२५. वातावरणीय असन्तुलन के हो ?

  • प्राकृतिक प्रणालीमा मानव गतिविधिबाट हुने असर

२६. जैविक विविधता भन्नाले के बुझिन्छ ?

  • पृथ्वीमा रहेका जीवजन्तु, वनस्पति र सूक्ष्मजीवको विविधता

२७. वातावरण विज्ञानको उद्देश्य के हो ?

  • वातावरण र मानव जीवनबीचको सम्बन्ध अध्ययन

२८. प्रदूषण नाप्न प्रयोग हुने प्रमुख यन्त्र के हो ?

  • एयर क्वालिटी मिटर, ध्वनि मिटर, पानीको pH मिटर

२९. वातावरण विज्ञान र प्रविधिमा प्रयोग हुने GIS के हो ?

  • Geographic Information System (भू-स्थानिक सूचना प्रणाली)

३०. पृथ्वीको जल चक्र के हो ?

  • वाष्पीकरण, संघनन, वर्षा, जल बहावको चक्र

३१. प्राकृतिक स्रोत भन्नाले के बुझिन्छ ?

  • पानी, माटो, हावा, वन, खनिज

३२. गैर-नवीकरणीय स्रोतको उदाहरण के हुन् ?

  • कोइला, पेट्रोलियम, प्राकृतिक ग्यास

३३. नवीकरणीय स्रोतको उदाहरण के हुन् ?

  • सूर्य, पवन, जल, बायोग्यास

३४. वातावरण प्रदूषण घटाउन के गर्न सकिन्छ ?

  • हरित ऊर्जा प्रयोग, फोहोर व्यवस्थापन, प्लास्टिक कम प्रयोग

३५. कडा प्लास्टिक प्रदूषणको मुख्य स्रोत के हो ?

  • प्याकेजिङ, बोतल, प्लास्टिक झोला

३६. जलवायु परिवर्तन नियन्त्रणका उपाय के हुन् ?

  • हरित ऊर्जा प्रयोग, वन संरक्षण, कार्बन उत्सर्जन घटाउने

३७. रासायनिक मलको अधिक प्रयोगले वातावरणमा कस्तो असर गर्छ ?

  • माटो र पानी प्रदूषण

३८. जैविक मलको फाइदा के हो ?

  • माटो उर्वरता बढाउँछ र प्रदूषण घटाउँछ

३९. वायु प्रदूषण घटाउन के गर्न सकिन्छ ?

  • सार्वजनिक यातायात, ग्रीन हाउस उत्सर्जन घटाउने

४०. ध्वनि प्रदूषण के हो ?

  • अत्यधिक आवाजले मानव स्वास्थ्यमा असर पर्ने अवस्था

४१. प्रदूषण नियन्त्रणमा सरकारको भूमिका के हो ?

  • नियम बनाउने, औद्योगिक निगरानी, दण्ड व्यवस्था

४२. अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु सम्मेलन कुन देशमा भयो ?

  • फ्रान्स (पेरिस सम्मेलन)

४३. वातावरणीय शिक्षा किन आवश्यक छ ?

  • दिगो विकास र संरक्षणको लागि

४४. वन संरक्षणको महत्व के हो ?

  • माटो संरक्षण, प्रदूषण घटाउने, जैविक विविधता सुरक्षा

४५. औद्योगिक क्षेत्रले वातावरणमा कसरी असर गर्छ ?

  • धुवाँ, फोहोर, रासायनिक उत्सर्जन

४६. हरित गृह ग्यास उत्सर्जन कम गर्न के गर्न सकिन्छ ?

  • नवीकरणीय ऊर्जा प्रयोग, वृक्षारोपण

४७. सौर्य प्यानलको उपयोग के हो ?

  • सूर्यको किरणबाट विद्युत् उत्पादन

४८. जैविक ईन्धन के हो ?

  • बायोग्यास, दाना, काठ, हरियो फोहोरबाट ऊर्जा

४९. वातावरण विज्ञानमा ‘सस्टेनेबल डेभलपमेन्ट’ भन्नाले के बुझिन्छ ?

  • भविष्यका लागि वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्दै विकास

५०. हावामा धुलोको मात्रा कसरी मापन गरिन्छ ?

  • Particulate Matter (PM2.5, PM10) मापन गरेर

५१. जलवायु परिवर्तनको कारण के–के हुन् ?

  • वन विनाश, औद्योगिक उत्सर्जन, जीवाश्म इन्धनको प्रयोग

५२. वातावरणमा कूल नाइट्रोजन प्रतिशत कति छ ?

  • करिब ७८%

५३. वातावरणमा अक्सिजन प्रतिशत कति छ ?

  • करिब २१%

५४. वातावरणमा कार्बन डाइअक्साइड प्रतिशत कति छ ?

  • करिब ०.०४%

५५. वातावरणीय मापनमा pH के हो ?

  • पानी वा माटोको अम्ल/क्षार स्तर

५६. वातावरण विज्ञान र प्रविधिमा प्रयोग हुने प्रमुख उपकरण के हुन् ?

  • GPS, GIS, सौर्य प्यानल, वायु गुणस्तर मिटर

५७. जलवायु परिवर्तनले हिमनदीमा कस्तो असर गर्छ ?

  • हिमनदी पग्लन्छ, समुद्र सतह बढ्छ

५८. प्रदूषणको स्वास्थ्यमा असर के–के छन् ?

  • श्वासप्रश्वास समस्या, त्वचा रोग, आँखामा समस्या

५९. वातावरण विज्ञानमा ‘carbon footprint’ के हो ?

  • व्यक्तिले वा संस्थाले उत्सर्जित ग्रीनहाउस ग्यासको मात्रा

६०. वायुमण्डलमा CO₂ बढ्दा के हुन्छ ?

  • तापक्रम वृद्धि, ग्लोबल वार्मिङ

६१. जलवायु परिवर्तनले बाढी र सुख्खामा कस्तो असर गर्छ ?

  • आवृत्ति र तीव्रता बढ्छ

६२. वातावरणीय अनुसन्धानको उद्देश्य के हो ?

  • प्रदूषण र स्रोत व्यवस्थापन

६३. वातावरण विज्ञानमा ऊर्जा संरक्षण किन आवश्यक छ ?

  • प्राकृतिक स्रोत बचत र प्रदूषण घटाउन

६४. स्मार्ट प्रविधि (Smart Technology) के हो ?

  • डिजिटल, स्वत: नियन्त्रित र वातावरणमैत्री प्रविधि

६५. इलेक्ट्रिक सवारी साधनको फाइदा के हो ?

  • धुवाँ कम, ऊर्जा बचत, वातावरण मैत्री

६६. जैविक विविधता संरक्षण किन आवश्यक छ ?

  • पारिस्थितिकी सन्तुलन कायम गर्न

६७. वातावरणीय मापनका उपकरणका प्रकार के–के छन् ?

  • वायु गुणस्तर मिटर, ध्वनि मिटर, पानीको pH मिटर, तापक्रम मिटर

६८. औद्योगिक प्रदूषण नियन्त्रण कसरी गरिन्छ ?

  • उत्सर्जन फिल्टर, हरित प्रविधि प्रयोग

६९. वातावरण संरक्षणमा नागरिकको भूमिका के हो ?

  • प्लास्टिक कम प्रयोग, वृक्षारोपण, प्रदूषण घटाउने

७०. जलवायु परिवर्तन रोक्न अन्तर्राष्ट्रिय पहल के–के छन् ?

  • पेरिस सम्झौता, Kyoto Protocol

७१. ग्रीन इन्धनको उदाहरण के हो ?

  • बायोग्यास, जैविक तेल

७२. वायु प्रदूषणले मानव स्वास्थ्यमा असर गर्ने रोग के–के हुन् ?

  • दमा, क्यान्सर, हृदय रोग

७३. वातावरणीय प्रदूषण घटाउन के–के कदम चालिन्छ ?

  • नवीकरणीय ऊर्जा, फोहोर व्यवस्थापन, वृक्षारोपण

७४. वातावरणीय शिक्षा कहाँ दिइन्छ ?

  • विद्यालय, विश्वविद्यालय, सार्वजनिक कार्यक्रम

७५. जलवायु परिवर्तनले कृषि क्षेत्रमा कस्तो असर गर्छ ?

  • बाली नष्ट, उत्पादन घट्ने, कीरा प्रकोप

७६. वातावरण विज्ञान र प्रविधिमा ‘remote sensing’ के हो ?

  • उपग्रहबाट पृथ्वीको जानकारी संकलन

७७. हरित भवन (Green Building) के हो ?

  • ऊर्जा बचत गर्ने, वातावरणमैत्री भवन

७८. वातावरणीय प्रदूषण रोक्न कानूनी कदम के–के छन् ?

  • प्रदूषण नियन्त्रण ऐन, नियमावली, दण्ड व्यवस्था

७९. इलेक्ट्रिक ऊर्जा उत्पादनमा वातावरणमैत्री उपाय के हुन् ?

  • सौर्य ऊर्जा, पवन ऊर्जा, जलविद्युत्

८०. वातावरण विज्ञानमा जल चक्रको महत्त्व के हो ?

  • पानीको पुनः वितरण र जीवन संरक्षण

८१. वातावरणीय चेतना किन आवश्यक छ ?

  • दिगो विकास र भविष्य संरक्षणका लागि

८२. वातावरण विज्ञानमा प्रविधिको योगदान के हो ?

  • स्रोत संरक्षण, ऊर्जा बचत, प्रदूषण घटाउने

८३. जैविक मल प्रयोग गर्दा वातावरणमा के फाइदा हुन्छ ?

  • माटोको उर्वरता बढ्छ, रासायनिक प्रदूषण घट्छ

८४. वातावरणीय सुधारमा वृक्षारोपण किन महत्वपूर्ण छ ?

  • CO₂ घटाउँछ, प्रदूषण नियन्त्रण, माटो संरक्षण

८५. वातावरण विज्ञानमा ध्वनि प्रदूषण मापन कसरी गरिन्छ ?

  • Decibel मिटर प्रयोग गरी

८६. वातावरणीय अनुसन्धानमा GIS प्रयोग किन गरिन्छ ?

  • भौगोलिक डेटा विश्लेषण, योजना निर्माण

८७. वातावरण विज्ञानमा जलवायु मोडलिङ के हो ?

  • भविष्यको मौसम र तापमान पूर्वानुमान

८८. वातावरण संरक्षणका लागि सार्वजनिक यातायात किन महत्त्वपूर्ण ?

  • ग्रीनहाउस ग्यास घटाउने, ऊर्जा बचत

८९. वातावरण विज्ञानमा नवीकरणीय स्रोतको महत्त्व के हो ?

  • प्रदूषण कम, ऊर्जा सधैं उपलब्ध

९०. वातावरणीय मापनमा PM2.5 र PM10 के जनाउँछन् ?

  • हावामा स-साना धुलो कण

९१. वातावरण विज्ञानमा कार्बन क्रेडिट के हो ?

  • उत्सर्जन घटाउने वित्तीय प्रमाणपत्र

९२. वातावरणीय प्रविधिमा सौर्य पम्पको प्रयोग के हो ?

  • पानीको उचाइमा पम्पिङ ऊर्जा बचत गरेर

९३. वातावरण विज्ञानमा बायोग्यासको प्रयोग के–केमा हुन्छ ?

  • खाना पकाउने, बिजुली उत्पादन, ग्यास इन्धन

९४. वातावरण विज्ञानमा स्मार्ट सिटी के हो ?

  • प्रविधि प्रयोग गरी दिगो शहर

९५. वातावरणीय प्रदूषण रोक्न प्लास्टिक कम गर्न के गर्न सकिन्छ ?

  • पुन: प्रयोगयोग्य झोला, बोतल, प्याकेजिङ

९६. वातावरण विज्ञानमा औद्योगिक फोहोर व्यवस्थापन कसरी गरिन्छ ?

  • रिसाइकल, उत्सर्जन नियन्त्रण, रासायनिक फोहोर घटाउने

९७. वातावरण विज्ञानमा जल स्रोत संरक्षण किन आवश्यक छ ?

  • पिउने पानी, कृषि र उद्योगको लागि

९८. वातावरण विज्ञानमा हरित ऊर्जा स्रोत के–के हुन् ?

  • सूर्य, पवन, जल, बायोग्यास

९९. वातावरण विज्ञानमा प्राकृतिक स्रोतको दिगोपन कसरी सुनिश्चित हुन्छ ?

  • संरक्षण, पुनःप्राप्ति, उचित प्रयोग

१००. वातावरण विज्ञानमा तापक्रम वृद्धि रोक्न के–के उपाय ?

  • हरित ऊर्जा, वृक्षारोपण, उत्सर्जन घटाउने
error: